Wat we na 1.500 projecten nog steeds niet weten
En wat twaalf jaar projecten begeleiden ons wél heeft geleerd
Na ongeveer 1.500 projecten zouden we inmiddels een aardig handboek moeten kunnen schrijven. Iemand komt binnen met een plan, wij kijken een kwartiertje, stellen een paar slimme vragen en weten vervolgens precies wat er nodig is.
Dat handboek is er niet
We hebben mensen begeleid die een bedrijf begonnen, een boek schreven, kunstenaar wilden worden, naar Spanje verhuisden of iets probeerden te maken waarvan nog helemaal niet duidelijk was of iemand erop zat te wachten. En nog steeds weten we bij een nieuw project niet precies wat iemand nodig heeft.
Daar zijn we eigenlijk alleen maar zekerder over geworden.
We weten nietwat jij nodig hebt
Soms lijkt het overduidelijk. Iemand denkt al maanden na en moet volgens ons eindelijk eens iets gaan doen. Een ander werkt juist keihard aan een plan waarvan wij ons beginnen af te vragen of ze het eigenlijk wel wil.
Een deelnemer wilde een lijn huidverzorgingsproducten opzetten. Wij zagen mogelijkheden en stimuleerden haar om stappen te zetten. Dat hielp ook. Alleen niet op de manier die we hadden bedacht. Door ermee aan de slag te gaan ontdekte ze dat ze die hele huidverzorgingslijn eigenlijk niet zo graag wilde.
Tessa wilde uitzoeken of ze in Spanje zou kunnen wonen. Wij konden daar allerlei verstandige vragen bij stellen. Wat zocht ze daar precies? Zou ze dat niet ook in Nederland kunnen vinden? Achteraf bleken die vragen helemaal niet zo belangrijk. Tessa moest naar Spanje, met mensen praten en huizen bekijken. Uiteindelijk kocht ze er een huis.
Na 1.500 projecten weten we dus nog steeds niet vooraf of iemand een schop onder zijn kont nodig heeft, meer tijd, een expert, een andere vraag of misschien wel een ander project.
We zien wel veel
Dat betekent niet dat twaalf jaar ervaring weinig waard is. Integendeel. We hebben inmiddels verschrikkelijk veel zien gebeuren.
We herkennen het als iemand al weken informatie verzamelt terwijl één telefoontje waarschijnlijk meer oplevert. We zien vaak wanneer iemand zijn plan zo klein maakt dat het vooral veilig blijft. We merken het als iemand het ene zegt, maar ondertussen iets anders doet.
En we zien regelmatig mogelijkheden die iemand zelf nog niet ziet.
Soms zit die mogelijkheid in de persoon zelf. Soms in iemand anders. Een deelnemer hoeft niet maanden uit te zoeken hoe iets werkt als er drie straten verderop iemand zit die het al tien jaar doet. Wij hoeven die kennis trouwens ook niet zelf te hebben. Een van de dingen waar we goed in zijn geworden, is de juiste kennis en ervaring bij een project halen.
En soms is er helemaal geen expert nodig. Dan moet iemand gewoon bellen.
Vrijheid betekent niet dat we achteroverleunen
Een deelnemer zat geestelijk behoorlijk in de kreukels en wilde graag een psycholoog spreken. Alleen kreeg ze het niet voor elkaar om te bellen. Op zo’n moment kun je nog lang onderzoeken waarom dat telefoontje zo moeilijk is. Haar begeleider zei iets anders: volgens mij moet jij dit gebouw niet verlaten voordat je de psycholoog hebt gebeld.
Ze belde. Achteraf was ze daar heel blij mee.
We nemen serieus dat het jouw project is. Dat betekent alleen niet dat wij vijf maanden geïnteresseerd gaan zitten knikken. Als we denken dat je jezelf voor de gek houdt, zullen we dat zeggen. Als we denken dat je iets moet proberen, stellen we dat voor. Als we een mogelijkheid zien die jij mist, leggen we die op tafel.
Daar kunnen we ook naast zitten. Wat wij denken dat jij nodig hebt, mag nooit belangrijker worden dan wat er daadwerkelijk met jou en je project gebeurt.
Wat heb je nú nodig?
Misschien is dat wel waar we na al die projecten het beste in zijn geworden. Niet in vooraf het antwoord weten, maar in heel serieus kijken naar wat er op dit moment nodig is om verder te komen.
Daar hebben we inmiddels een flinke gereedschapskist voor. We kunnen doorvragen, confronteren, structuur aanbrengen, iemand uit de groep inschakelen, een expert zoeken, helpen een stap kleiner te maken of juist vragen waarom je in hemelsnaam zo klein denkt. We kunnen druk zetten en we kunnen ruimte geven.
Maar het begint niet bij onze gereedschapskist. Het begint bij jouw project, bij wat er werkelijk gebeurt en bij de vraag wat er nu nodig is.
Twee weken later stellen we die vraag opnieuw. En het zou zomaar kunnen dat het antwoord dan anders is.
